Người Phù Lá (tiếng Trung: 夫拉族; Hán-Việt: Phù Lạp tộc; bính âm: Fū lā zú) còn có tên gọi khác là Xá Phó, Bồ Khô Pạ, Mú Dí Pạ, Phổ, Va Xơ Lao, Pu Dang, là một dân tộc thiểu số cư trú tại miền Bắc Việt Nam và miền Nam Trung Quốc.
Tại Việt Nam người Phù Lá là một dân tộc được công nhận trong số 54 dân tộc tại Việt Nam, có số dân theo Điều tra dân số năm 2019 là 12.471 người.[1][2]
Người Phù Lá nói tiếng Phù Lá, một ngôn ngữ của nhóm ngôn ngữ Lô Lô, thuộc ngữ tộc Tạng - Miến trong ngữ hệ Hán - Tạng.
Tiếng Phù Lá hay tiếng Phukha là ngôn ngữ của người Phù Lá, được nói tại bắc Việt Nam và nam Trung Quốc.
Tiếng Phù Lá thuộc ngữ hệ Hán-Tạng. Năm 2008, số lượng người nói tiếng Phù Lá ở Việt Nam ước tính khoảng 5.000 người. Ngoài ra còn có 5.000 người nói ở Trung Quốc (2011). Theo phân loại ngôn ngữ, tiếng Phukha thuộc nhóm Nisu.
Người Phù Lá tại Việt Nam có dân số năm 1999 là 9.046 người, đông nhất là ở Lào Cai, ngoài ra họ sống ở các tỉnh như Tuyên Quang. Người Phù Lá ở Việt Nam có hai nhóm là Xá Phó (Phù Lá Lão, Lao Pạ) và Phù Lá (Pu La). Người Xá Phó trước đây gọi là Lao Pạ. Nghĩa của từ này được giải thích là "người săn thú". Thời xa xưa hơn nữa, họ còn có tên là Gu Nhu, nghĩa là "người rừng". Thời đó, người Xá Phó hay Gu Nhu sinh sống chủ yếu dựa vào rừng già để săn bắn thú rừng. Người Phù Lá Đen (Mu Dí Pạ, Xơ Di Pạ) sinh sống tại xã A Lù, huyện Bát Xát còn người Phù Lá Hoa (Bồ Khô Pạ) sinh sống tại Xín Mần, Hà Giang.
Ngoài ra còn có nhóm Phù Lá Hán (Phu Kha, Phù Lá Trắng) ở Mường Khương và Bắc Hà di cư muộn vào Việt Nam.
Theo Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009, người Phù Lá ở Việt Nam có dân số 10.944 người, có mặt tại 23 trên tổng số 63 tỉnh, thành phố. Người Phù Lá cư trú tập trung tại các tỉnh: Lào Cai (8.926 người, chiếm 81,6% tổng số người Phù Lá tại Việt Nam), Yên Bái (942 người) tại xã Châu Quế, huyện Văn Yên, Hà Giang (785 người), Điện Biên (206 người), Hà Nội (28 người)...
Có khoảng 4.200 người Phù Lá sống tại Trung Quốc, nhưng tại đây họ được phân loại như là thành viên của nhóm sắc tộc Di (Yi).
Đời sống kinh tế của dân tộc Phù Lá dựa vào việc làm nương và ruộng bậc thang. Chăn nuôi gồm có trâu để kéo cày, ngựa để thồ, gà, lợn để lấy thịt. Nghề thủ công nổi tiếng của người Phù Lá là đan mây, tre làm gùi và các dụng cụ để chứa đựng... với nhiều hoa văn đẹp. Những sản phẩm này, họ còn mang bán hoặc đổi hàng, được nhiều dân tộc khác ưa dùng.
Dân tộc Phù Lá sống thành bản riêng, xen kẽ trong vùng có nhiều dân tộc như Mông, Dao, Tày. Mỗi bản thường có từ 10 đến 5 nóc nhà. Các già làng, trưởng bản, trưởng dòng họ có vai trò rất lớn trong việc điều hành các công việc ở làng bản.
Thanh niên nam nữ không bị ép buộc trong hôn nhân. Khi yêu nhau, trai gái nói cho bố mẹ biết, hai gia đình sẽ tổ chức bữa cơm thân mật. Từ đó đôi trai gái coi như đã đính hôn. Đám cưới có thể tổ chức sau một, hai năm. Theo tập quán Phù Lá, cô dâu về ở nhà chồng.
Lễ cưới người Phù Lá
Kiến trúc nhà cửa của dân tộc Phù Lá đa dạng tùy theo từng nhóm địa phương và tập quán sinh sống, gồm hai loại hình chính là nhà trệt (nhà đất) và nhà sàn:
Phổ biến ở nhiều nhóm Phù Lá (như tại Bắc Hà, Mường Khương, Si Ma Cai ở Lào Cai).
Thường là kiểu nhà hai mái, tường đất trình dày giúp giữ ấm vào mùa đông và mát mẻ vào mùa hè, có một cửa chính ở giữa.
Thường thấy ở một số nhóm như Phù Lá Hoa hoặc Phù Lá Bồ Khô Pạ.
Nhà sàn của nhóm Phù Lá Bồ Khô Pạ thường được thiết kế theo kiểu ba gian và hai chái, với hệ thống vì kèo đặt trên ba cột chắc chắn.